HCM screening

Hypertrofische CardioMyopathie (HCM) is de meest voorkomende verkregen hartziekte van de kat. 

Er is geen perfecte screeningstest voor HCM bij de kat. Echocardiografie is op dit moment waarschijnlijk de meest betrouwbare methode. In Dierenkliniek Rijen is veel kennis en kunde aanwezig over deze ziekte door onze ruime ervaring met katten. Voor screeningen en advies kunt u altijd bij ons terecht.

HCM is een ziekte met een aantal unieke kenmerken:

  • HCM is een ziekte met een genetische basis, dat wil zeggen dat ouderdieren de ziekte kunnen doorgeven aan hun nakomelingen.
  • HCM is een verkregen ziekte, dat wil zeggen dat de ziekte zich pas op latere leeftijd openbaart door middel van een verdikking van de hartspier en eventueel ook door ziekteverschijnselen als benauwdheid, flauwvallen, acute hartedood of een verlamming van de achterpoten.
  • HCM komt erg veel voor, maar lang niet alle dieren die een genetische aanleg voor HCM hebben ontwikkelen een verdikking van de hartspier of ziekteverschijnselen.
  • HCM is in het algemeen een redelijk goedaardige hartziekte, maar kan soms ook een dramatische afloop hebben.
  • Een kat kan HCM hebben (en doorgeven aan nakomelingen) zonder dat dat aan de buitenzijde van de kat waarneembaar is.

Met name voor fokkers van katten kan het zinvol zijn om gezonde dieren te laten onderzoeken op de aanwezigheid van HCM. Is deze ziekte aanwezig, dan wordt deze mogelijk doorgegeven en daarom kan zo'n dier soms beter worden uitgesloten van de fokkerij. Het onderzoeken van gezonde dieren op het vóórkomen van een bepaalde ziekte wordt screenen genoemd. Er zijn verschillende screeningstesten beschikbaar, die alle de nodige beperkingen hebben.

Screening door middel van lichamelijk onderzoek
Jammergenoeg is alleen lichamelijk onderzoek niet voldoende om met enige mate van zekerheid te weten of een kat wel of geen hartziekte heeft. Er zijn katten met HCM zonder hartruis, er zijn katten met een hartruis die geen hartziekte hebben en zo voorts. Soms geeft een lichamelijk onderzoek wel een aanwijzing dat er een hartziekte aanwezig is, maar alléén lichamelijk onderzoek is als screeningstest voor de kat niet erg betrouwbaar (dit in tegenstelling tot de screening van bijvoorbeeld de Cavalier King Charles Spaniël).

Screening door middel van gentesten in bloedonderzoek
Zowel voor de Maine Coon als voor de Ragdoll zijn er gentesten beschikbaar die de aanwezigheid van één bepaalde puntmutatie (kleine afwijking in het erfelijk materiaal) kunnen opsporen. Deze test is betrouwbaar om de aan- of afwezigheid van deze puntmutatie aan te tonen, maar uit onderzoek is gebleken dat het hebben van deze mutatie niet zo veel zegt over de aan- of afwezigheid van de hartziekte. Met andere woorden, er zijn vele gentest positieve dieren die geen HCM hebben en er zijn vele gentest negatieve dieren die wel HCM hebben. Dit valt te verklaren door het gegeven dat er waarschijnlijk honderden verschillende mutaties zijn op meerdere genen (zoals bij de mens).

Screening door middel van echocardiografie
Door middel van echocardiografie kan het hart in beeld worden gebracht. De ziekte HCM wordt gekenmerkt door een verdikking van de hartspier. De dikte van de hartspier tijdens het vullen van het hart (diastole) kan worden gemeten. Een dikte van meer dan 6 mm wordt in het algemeen als verdikt beschouwd. HCM is echter niet de enige reden dat een hartspier verdikt is tijdens echocardiografie. Diverse aandoeningen binnen het hart kunnen ook een verdikking van de hartspier geven.
Aandoeningen binnen het hart:

  • een aangeboren vaste of variabele vernauwing van de uitgang van de linker kamer
  • uitdroging
  • Aandoeningen buiten het hart:
  • verhoogde bloeddruk
  • een te snel werkende schildklier.

Kortom niet elke kat met een hartspier van 6 mm heeft HCM. Daarnaast kan er soms ook een locale verdikking in de hartspier zijn. Tenslotte is een echoonderzoek een momentopname. Wordt bij een 1-jarige kater een niet verdikt hart gevonden, dan wil dat niet zeggen dat dit de rest van zijn leven zo blijft. Ook op latere leeftijd kan er alsnog een verdikking door HCM ontstaan

Er is geen perfecte screeningstest voor HCM bij de kat. Echocardiografie is op dit moment waarschijnlijk de meest betrouwbare methode, echter de resultaten moeten met enige voorzichtheid worden geïnterpreteerd. Een echocardiografie is slechts een momentopname en een verdikking van de hartspier kan pas als HCM worden bestempeld, wanneer andere oorzaken voor een verdikking van de hartspier zijn uitgesloten !